काठमाडौं । चीनको तिब्बतबाट आएको भीषण बाढीबाट भएको क्षति व्यवस्थापन, उद्धार तथा राहतका लागि सरकारले तत्काल परिचालन गर्न सकिने गरी करिब २० अर्ब रुपैयाँ बराबरको स्रोत जुटाउने जनाएको छ।
अर्थमन्त्री ड स्वर्णिम वाग्लेका अनुसार प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोष, गृह मन्त्रालयलगायतका निकायमा उपलब्ध रकम आवश्यकताअनुसार परिचालन गरिनेछ । चालु आर्थिक वर्षको बजेटमा विपद् व्यवस्थापनका लागि करिब १० अर्ब रुपैयाँ विनियोजन गरिएको छ । प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा २ अर्ब ३४ करोड रुपैयाँ र गृह मन्त्रालयको कोषमा १ अर्ब १७ करोड रुपैयाँ सुरक्षित रहेको अर्थमन्त्रीले बताए ।
वाग्लेले तत्काल उद्धार, राहत तथा अन्य व्यवस्थापनका लागि स्रोतको अभाव नहुने स्पष्ट पारेका छन् । उनका अनुसार सरकारले उपलब्ध स्रोत तत्काल परिचालन गर्ने र आवश्यकताअनुसार थप स्रोत जुटाउने तयारी गरेको छ ।
यसैबीच सरकारले विश्व बैंकको ‘क्याट डिडीओ र्यापिड रेस्पोन्स’ सुविधामार्फत करिब २५ अर्ब रुपैयाँ बराबरको सहयोग जुटाउने प्रक्रिया अघि बढाएको छ । चीन, भारत र जापान सरकार तथा एसियाली विकास बैंक ९एडीबी० र इन्टरनेसनल फेडेरेसन अफ रेडक्रस ९आईएफआरसी० बाट समेत सहयोग वा सहयोगको प्रतिबद्धता प्राप्त भएको अर्थमन्त्री वाग्लेले बताए ।
बाढी प्रभावित क्षेत्रमा उद्धारका लागि सुरुमा दुईवटा हेलिकप्टर परिचालन गरिएकोमा अहिले २२ वटा हेलिकप्टर परिचालन गरिएको उनले जानकारी दिए । भूगोल र मौसमले साथ दिएसम्म बेपत्ता तथा अलपत्र परेका नेपाली नागरिक र विदेशी पर्यटकको उद्धार जारी रहने उनको भनाइ छ ।
वाग्लेका अनुसार बाढी तथा विपद्का कारण २२ देखि २५ वटा पक्की पुल र करिब ७ सय मेगावाट क्षमताका जलविद्युत् आयोजनामा क्षति पुगेको प्रारम्भिक जानकारी प्राप्त भएको छ । ठूलो जनधनको क्षति भएको र विभिन्न क्षेत्रमा शव फेला पर्न थालेको उनले बताए । ‘२२–२५ वटा पक्की पुल, सात सय मेगावाटजतिको हाइड्रोपावर क्षतिग्रस्त, धेरै जनधनको क्षति भएको छ। शवहरू नवलपुर, चितवनमा गएर भेटिन थालेका छन् । समाजका सबै पक्ष, दल, निकायहरू नै यसमा लाग्नुपर्ने आवश्यकताका साथ अगाडि बढेका छौँ,’ उनले भने ।
अर्थमन्त्री वाग्लेले उद्धार र राहतपछि प्रारम्भिक पुनरुत्थान तथा मध्यकालीन र दीर्घकालीन पुनर्निर्माणमा सरकार केन्द्रित हुने बताए। उनले २०७२ सालको भूकम्पपछि गरिएको सफल पुनर्निर्माणको अनुभवलाई आधार बनाउँदै यसपटक पनि वैज्ञानिक तथ्य, अध्ययन र आवश्यकताका आधारमा पुनर्निर्माणको महाअभियान सञ्चालन गरिने जानकारी दिए । उनले भने, ‘अहिले दुई–चार दिन राहत र उद्धारमा छौँ । गृहमन्त्रीज्यूले बिफ्रिङ गर्नुभएको छ । बेपत्ता रहनुभएका, अलपत्र पर्नुभएका धेरै नेपाली नागरिक र विदेशी पर्यटकहरू सबैको उद्धार चलिरहेको छ।’
उनले राष्ट्रिय संकटको समयमा सरकार, राजनीतिक दल, नागरिक समाज र निजी क्षेत्रसहित सबै पक्ष एकजुट भएर राहत, उद्धार, पुनरुत्थान र पुनर्निर्माणमा अघि बढ्नुपर्नेमा जोड दिए । ‘हिजो दुईवटा हेलिकप्टरबाट अहिले २२ वटा हेलिकप्टर उडान गरेर, भूगोल र मौसमले साथ दिएसम्म उद्धारका गतिविधिहरू चलिरहेका छन् । त्यससँगसँगै अब साधन–स्रोत, अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग जुटाउने काममा पनि लागिसकेका छौँ।’
प्रतिक्रिया दिनुहोस्