चितवन । नेपाली औषधि उत्पादकहरूले विदेशी औषधिको बढ्दो आयातका कारण स्वदेशी उद्योग संकटमा परेको भन्दै सरकारले आयातमा कडाइ गर्नुपर्ने माग गरेका छन् । नेपालमै पर्याप्त उत्पादन हुने औषधिको आयात रोक्दै कच्चा पदार्थ मात्रै आयात गर्ने नीति लिनुपर्ने उनीहरूको भनाइ छ ।
नेपालमा हाल करिब १०० औषधि उद्योग रहेकामा १० उद्योग बन्द भइसकेका छन् भने थप ५० उद्योग बन्द हुने जोखिममा पुगेको उद्योगीहरूले बताएका छन् । सञ्चालनमा रहेका उद्योगहरू पनि पूर्ण क्षमतामा नचली ३० देखि ४० प्रतिशत क्षमतामा मात्रै सञ्चालन भइरहेका छन् ।
नेपाल औषधि उत्पादक सङ्घ (एपोन) का पूर्वकेन्द्रीय अध्यक्ष जीनारायणबहादुर क्षेत्रीका अनुसार विदेशी आयातित औषधिसँग प्रतिस्पर्धा गर्न नसक्नु नेपाली उद्योगको मुख्य समस्या बनेको छ । उनका अनुसार भारतलगायत विभिन्न देशका करिब २०० उद्योगका औषधि नेपालमा आयात भइरहेका छन् । ठूलो परिमाणमा उत्पादन हुने भएकाले विदेशी औषधिको लागत कम पर्ने तर नेपाली उद्योगले सीमित बजारका लागि उत्पादन गर्दा लागत महँगो पर्ने अवस्था रहेको उनले बताए ।
क्षेत्रीले तयारी औषधिमा न्यून भन्सार भए पनि नेपाली उद्योगले प्याकेजिङ सामग्री, सिसा तथा उपकरण आयात गर्दा भन्सार र मूल्य अभिवृद्धि कर तिर्नुपरेकाले उत्पादन लागत बढेको बताए । नेपालमै पर्याप्त उत्पादन हुने औषधिको आयात निरुत्साहित गर्दै कच्चा पदार्थ मात्रै आयात गर्ने नीति आवश्यक रहेको उनको भनाइ छ ।
उनले उद्योग स्थापना तथा नयाँ प्रविधि भित्र्याउँदा लाग्ने भन्सारमा छुट दिनुपर्ने माग पनि गरे । उनका अनुसार नेपाली उद्योगसँग देशको कुल मागको करिब ८० प्रतिशत औषधि उत्पादन गर्ने क्षमता छ । केही खोप र पेटेन्ट भएका नयाँ औषधिबाहेक अधिकांश औषधि नेपालमै उत्पादन गर्न सकिने उनले बताए ।
एपोनका केन्द्रीय अध्यक्ष विप्लव अधिकारीले नेपाली औषधि उद्योगमा ४० अर्ब रुपैयाँभन्दा बढी लगानी भइसकेको जानकारी दिए । उनका अनुसार लगानीको ५० देखि ६० प्रतिशत हिस्सा बैंक ऋणको छ । उद्योगहरू आर्थिक संकटमा फस्दै गएको उल्लेख गर्दै उनले कतिपय उद्योगले कामदारलाई तलब दिन र बैंकको किस्ता तिर्नसमेत नसकेको बताए ।उनले २०७४ सालमै नेपालमा उत्पादन हुने ३० प्रकारका औषधिको आयात रोक्ने सरकारी निर्णय कार्यान्वयन हुन नसकेको गुनासो गरे । नेपालमै बन्ने औषधिको आयात रोक्न सके स्वदेशी उद्योग चलायमान हुने, राजस्व बढ्ने र विदेशी मुद्रा बाहिरिन कम हुने उनको तर्क छ ।
अधिकारीले उद्योग स्थापना गर्दा लाग्ने भन्सार र भ्याटका कारण उद्योगको लागत बढेको भन्दै उत्पादन सुरु भएपछि मात्रै कर लिने नीति आवश्यक रहेको बताए । औषधिको लाइसेन्स प्रक्रियामा हुने ढिलासुस्तीले पनि उद्योगी समस्यामा परेको उनको भनाइ छ । नेपालमा वार्षिक करिब सात अर्ब रुपैयाँ बराबरको औषधि खपत हुने अनुमान छ । त्यसमध्ये आधा हिस्सा मात्रै नेपाली उत्पादनले ओगटेको उद्योगीहरूको भनाइ छ । नेपाली औषधिको गुणस्तर राम्रो भएकाले केही उद्योगले विदेशमा समेत निर्यात सुरु गरिसकेको उनीहरूले बताएका छन् ।
एपोनका उपाध्यक्ष सन्तोष बरालले स्वदेशी औषधि उद्योग जोगाउन विदेशी औषधिको आयात नियन्त्रण आवश्यक रहेको बताए । उनले बैंक ब्याजमा सहुलियत, नयाँ प्रविधि भित्र्याउन सहयोग तथा औषधि निर्यातमा सहजीकरण गर्न सरकारसँग आग्रह गरे ।
सरकारको उचित सहयोग पाए नेपाली औषधि उद्योग दिगो रूपमा सञ्चालन हुन सक्ने उनको विश्वास छ ।
प्रतिक्रिया दिनुहोस्