काठमाडौं । नेपालको ऊर्जा क्षेत्रमा निजी क्षेत्रको सहभागितामा पहिलो पटक प्रसारण पूर्वाधार निर्माण सम्पन्न भएको छ। करिब सात वर्षदेखि अलपत्र अवस्थामा रहेको २२० केभी मार्कीचोक–भरतपुर प्रसारण लाइनको २८ किलोमिटर खण्ड १९ माहिनाभित्रै निर्माण सम्पन्न भई परीक्षण सञ्चालनमा आएको हो ।
यो परियोजना मस्र्याङ्दी करिडोर अन्तर्गतको महत्वपूर्ण प्रसारण संरचना हो, जसले निजी क्षेत्रलाई विद्युत उत्पादन मात्र नभई प्रसारण पूर्वाधार विकासमा समेत सक्षम देखाएको छ। ऊर्जा क्षेत्रका सरोकारवालाहरूले यसलाई नेपालमा सार्वजनिक–निजी साझेदारी मोडल को ऐतिहासिक उदाहरणका रूपमा व्याख्या गरेका छन्।
प्रारम्भमा यो प्रसारण लाइन चिनियाँ कम्पनी पिङ्गाओ ग्रुपले २०७४ साल कार्तिकमा निर्माण जिम्मा पाएको थियो। तर, सात वर्षभन्दा बढी अवधिमा ८४ वटा टावरमध्ये ३५ वटा फाउन्डेसन र केवल १० वटा टावरको इरेक्सन मात्र सम्पन्न भएको थियो। निर्माणमा भएको ढिलाइपछि नेपाल विद्युत प्राधिकरणले २०८१ मंसिर ५ गते बाँकी काम निजी क्षेत्रलाई हस्तान्तरण गरेको थियो। त्यसपछि मस्र्याङ्दी करिडोरका सात जलविद्युत आयोजनाले संयुक्त रूपमा करिब ४ करोड ९७ लाख रुपैयाँ लगानी गर्दै भीभा कन्स्ट्रक्सन एण्ड इन्जिनियरिङ कन्सर्न र भूगोल इन्फ्रास्ट्रक्चर कम्पनीमार्फत काम अघि बढाएका थिए।
निजी क्षेत्रको जिम्मेवारीपछि निर्माण कार्य तीव्र गतिमा अघि बढेको छ। हालसम्म, सबै ८४ वटा टावरको फाउन्डेसन सम्पन्न भएको छ। साथै, ७८ वटा टावरको इरेक्सन पूरा भई २८ किलोमिटर प्रसारण लाइन निर्माण सम्पन्न भई परीक्षणका रूपमा उच्च भोल्टेज विद्युत प्रवाह सुरु गरिएको छ। परीक्षण सफल भएपछि लाइनलाई राष्ट्रिय प्रसारण प्रणालीमा औपचारिक रूपमा जोडिनेछ।
यो प्रसारण लाइनमार्फत मस्र्याङ्दी, दोर्दी, त्रिशूली तथा अन्य सहायक नदीमा निर्माण भएका तथा निर्माणाधीन जलविद्युत आयोजनाबाट उत्पादित विद्युत राष्ट्रिय ग्रिडमा जोडिनेछ। यसले हालसम्म प्रसारण पूर्वाधार अभावका कारण खेर जाने विद्युतलाई उपयोगमा ल्याउनेछ। लाइनमा ५४ मेगावाट सुपर दोर्दी, ३० मेगावाट न्यादी, २७ मेगावाट दोर्दी खोला, १२ मेगावाट दोर्दी खोला–१, ८.६ मेगावाट चेपे खोला र ९.०५ मेगावाट सुपर चेपे खोला आयोजनाको योगदान रहेको छ।
स्वतन्त्र ऊर्जा उत्पादकहरूको संस्था, नेपाल (स्वतन्त्र ऊर्जा उत्पादकहरूको संस्था, नेपाल) का वरिष्ठ उपाध्यक्ष उत्तम ब्लोन लामाले निजी क्षेत्रले डेढ वर्षमै परियोजना सम्पन्न गरेर प्रसारण पूर्वाधार निर्माणमा आफ्नो क्षमता प्रमाणित गरेको प्रतिक्रिया दिएका छन् । नेपाल विद्युत प्राधिकरणले समेत आयोजना परीक्षण चरणमा पुगेको पुष्टि गर्दै यसलाई राष्ट्रिय प्रसारण प्रणालीमा जोड्ने अन्तिम तयारी भइरहेको जनाएको छ।
पूर्व ऊर्जा मन्त्री तथा पूर्व कार्यकारी निर्देशक कुलमान घिसिङले यसलाई नेपालको ऊर्जा विकास यात्रामा महत्वपूर्ण उपलब्धि भन्दै सार्वजनिक–निजी सहकार्यको सफल उदाहरण भएको बताएका छन् । प्राधिकरणले प्रसारण लाइन परीक्षण भइरहेकाले टावर वरपर नजाने, संरचनामा नछुने र उच्च सतर्कता अपनाउन स्थानीयवासीलाई अनुरोध गरेको छ।
मस्र्याङ्दी करिडोर प्रसारण लाइनको यो उपलब्धिले नेपालमा ऊर्जा उत्पादनसँगै प्रसारण पूर्वाधार विकासमा निजी क्षेत्रको भूमिकालाई नयाँ स्तरमा पुर्याउनका साथै दीर्घकालीन रूपमा नेपालको ऊर्जा आत्मनिर्भरता र विद्युत व्यापार विस्तारतर्फको महत्वपूर्ण कदमका रूपमा हेरिएको छ।
प्रतिक्रिया दिनुहोस्