व्यवसायीको मनोबल उठाउनु नै सरकारकाे उपलब्धी ठहरिन्छ : उर्मिला श्रेष्ठ (अन्तर्वार्ता)

नयाँ सरकार बनेपछि निजी क्षेत्रकाे अपेक्षा ह्वात्तै बढेकाे छ । याे समयमा सरकारले पनि निजी क्षेत्रलाइ सँगसँगै लिएर जानु पर्ने छ । दुइ तिहाइकाे बहुमतप्राप्त सरकारले भएकाले निजी क्षेत्रलाइ थुनेर हाेइन सुनेर अघि बढ्नु पर्ने काेभिडहुँदै जेन जी आन्दोलनले दिएकाे क्षति रलाइ पूर्ति गर्न पनि याे सरकारले मिलेर काम गर्नुकाे विकल्प छैन । नेपाल चेम्बर अफ कमर्सका महिला उपाध्यक्ष उर्मिला श्रेष्ठसँग गरिएकाे कुराकानीकाे सम्पादित अंश :

विज्ञापन

पछिल्लो समय व्यवसायीहरु निराश छन्, लगानी गर्न किन तयार छैनन् के कारण हुन सक्छ?
अहिलेको अवस्था हेर्दा व्यवसायीहरूमा निराशा बढेको स्पष्ट देखिन्छ। बजारमा माग घटेको छ, उपभोग घटेको छ, र लगानीको वातावरण कमजोर बनेको छ । सरकारका नीतिहरू र व्यवहारिक कार्यान्वयनबीच ठूलो अन्तर देखिएको छ । विगतमा सरकारले गरेका नीतिगत सुधार हुन सकेका छैनन् । त्यसमा पनि कोभिड १९, र जेन जी आन्दोलपछि निजी क्षेत्र लगानी बढाउने भन्दा पनि भएकै लगानी जोगाउनुपर्ने अवस्थतामा आइपुग्यो । जसले गर्दा निजी क्षेत्र हतार, निराश देखिएका छन् । यतिबेला गिरेको मनोबल बढाउनुको अर्को विकल्प छैन । विगतका चुनावी घोषणापत्रमा गरिएका प्रतिबद्धताहरू कार्यान्वयन केबल कागजमै सिमित बन्न पुग्यो ।

यसले समग्र अर्थतन्त्रमा कस्तो असर पारेको छ?
यसरी व्यवसायीको मनोबल खस्एिको बेलाको प्रत्यक्ष असर समग्र अर्थतन्त्रमा पर्छ। उत्पादन घट्छ, व्यापार सुस्त हुन्छ, रोजगारी सिर्जना घट्छ । अन्ततः देशको आर्थिक वृद्धि दर नै प्रभावित हुन्छ । अहिले हामीले देखिरहेको कम आर्थिक वृद्धि दर पनि यस्तै कारणहरूको परिणाम हो।
अहिलेको दुई तिहाई सरकारले निजी क्षेत्रलाई कसरी सहयोग गर्नुपर्छ, तपाईंहरुको अपेक्षाहरु केके छन् ?
आर्थिक विकासका लागि सरकार र निजी क्षेत्रबीच सहकार्य अनिवार्य हुन्छ । सरकारले नीतिगत स्थायित्व दिनुपर्छ, व्यवसायमैत्री वातावरण सिर्जना गर्नुपर्छ, र अनावश्यक झन्झट हटाउनुपर्छ । अहिलेको निजी क्षेत्रले गर्नुपर्ने काम भनेको व्यवसायीको गिरेको मनोबल उकास्नु हो । यो सरकारले पहिलो वर्ष व्यवसायी वातावरण बनाउन र निजी क्षेत्रको मनोबल उकास्न काम गर्नुपर्छ । अहिले व्यवसाय सञ्चालन लागत उच्च छ, जसले प्रतिस्पर्धात्मक क्षमता घटाएको छ। त्यस्ता क्षेत्रमा अहिलेको सरकारले तत्काल काम गर्नुपर्ने छ ।

सबैभन्दा महत्वपूर्ण कुरा विश्वास हो। सरकार र निजी क्षेत्रबीच विश्वास कायम गर्नुपर्छ। स्पष्ट नीति, स्थिरता, र सहकार्यबाट मात्र व्यवसायीहरूको मनोबल उठाउन सकिन्छ । जब मनोबल उठ्छ, लगानी बढ्छ, उत्पादन बढ्छ, र अन्ततः देशको आर्थिक विकासले गति लिन्छ ।
कर प्रणालीबारे व्यवसायीहरूको असन्तुष्टि जहिल्यै सुनिन्छन् नि ?
कर प्रणाली अहिले पनि धेरै हदसम्म व्यवसायमैत्री छैन। आयकर स्ल्याब, करको दर, र कर प्रशासन सबैमा सुधार आवश्यक छ । करको दायरा विस्तार गर्नु जरुरी छ, तर त्यसका लागि व्यवसायलाई प्रोत्साहन गर्ने नीति हुनुपर्छ । अहिलेको अवस्थामा करको भार उपभोक्ता र व्यवसायी दुबैलाई दबाबमा पारिरहेको छ।
कृषि तथा आपूर्ति प्रणालीमा के–कस्ता समस्या देख्नुहुन्छ?
कृषि क्षेत्रमा अनुदानको प्रभावकारिता कम छ । उत्पादन र बजारबीच समन्वय छैन। गोदाम व्यवस्थापन, भण्डारण, र आपूर्ति प्रणालीमा कमजोरी छ । यसको असर प्रत्यक्ष रूपमा मूल्य स्थिरता र उपभोक्तामा पर्छ । यदि यी संरचनात्मक समस्या समाधान गर्न सकियो भने अर्थतन्त्रमा सकारात्मक प्रभाव देखिन्छ ।
लगानी वातावरण सुधारका लागि के गर्नुपर्छ?
लगानीको वातावरण बनाउन सबैभन्दा पहिले विश्वासको वातावरण बनाउनुपर्छ। नीति स्थिर हुनुपर्छ, कानुनी प्रक्रिया सरल हुनुपर्छ, र प्रशासनिक ढिलासुस्ती हटाउनुपर्छ। पछिल्लो एक–दुई वर्षमा लगानीको गति निकै सुस्त भएको छ। यसलाई पुनः सक्रिय बनाउन सरकारको स्पष्ट रोडम्याप आवश्यक छ।
ऊर्जा तथा पूर्वाधार विकासले अर्थतन्त्रमा कस्तो भूमिका खेल्छ?
ऊर्जा र पूर्वाधार आर्थिक विकासका आधार स्तम्भ हुन्। ऊर्जा क्षेत्रमा सुधार आएको छ, तर यसको प्रभाव सबै क्षेत्रमा समान रूपमा पुगेको छैन। यदि ऊर्जा, यातायात, र अन्य पूर्वाधार क्षेत्रलाई प्रभावकारी बनाइयो भने उद्योग र व्यवसाय दुवैलाई ठूलो फाइदा पुग्छ ।
साल्ट्र ट्रेडिङ कर्पोरेसनको अहिलेको बजार अवस्था कस्तो छ ?
पछिल्लो समय साल्ट्र टे«डिङ कर्पोरेसनको औसतमा राम्रै रहेको छ । पछिल्लो वर्ष केही समस्या भए पनि यो वर्ष सकारात्मक नै छ। जेनजी आन्दोलन पछि स्टक राखेर विक्रि गर्ने संख्या घटेको छ । जेन जी आन्दोलनले क्षति पु¥याएरपछि व्यवसायीहरु आफुँलाई आवश्यक पर्ने मात्र लैजाने गरेका छन् । समग्रमा आर्थिक रुपमा पनि अहिले सुधारउन्मुख भएको छ ।
आगामी दिनमा चेम्बरको भूमिका कस्तो हुनुपर्छ?
आगामी दिनमा चेम्बरको भूमिका अन्त्यन्तै महत्वपूर्ण रहेको छ । बलियो सरकार भएको अवस्थामा संस्थाबाट जाने आवाजले आकार लिन्छ । त्यसैले यो बेला सबै निजी संस्थाहरुले मिलेर आवाजलाई एउटै बनाएर सरकारलाई खबरदारी गर्नुपर्छ । यसले सरकारलाई नीति बनाउन र हाम्रा कुराको सम्बोधन गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्छ ।