यस वर्ष मनसुनमा औसतभन्दा ५५ प्रतिशत कम वर्षा र अत्यधिक गर्मी हुने

काठमाडौं । जल तथा मौसम विज्ञान विभागले यस वर्षको मनसुनमा नेपालका अधिकांश स्थानमा औसतभन्दा कम वर्षा हुने र गर्मी बढी हुने प्रक्षेपण गरेको छ।

विभागले शुक्रबार सार्वजनिक गरेको ‘मनसुन ऋतुको जलवायु आँकलन’ अनुसार आगामी चार महिना (जेठ १८ देखि असोज १४ सम्म) देशभर सरदरभन्दा कम वर्षा हुने सम्भावना छ ।

कहाँ कति वर्षाको सम्भावना ?

विभागको आकलन अनुसार कर्णाली प्रदेशको दक्षिणी भू–भाग, लुम्बिनी प्रदेशका अधिकांश क्षेत्र, मधेश प्रदेशको पूर्वी भू–भाग र कोशी प्रदेशको दक्षिणी क्षेत्रमा कम वर्षा हुने छ । यसैगरी, सुदूरपश्चिम प्रदेशका अधिकांश भाग, मधेशको पश्चिमी भाग र कोशी प्रदेशको मध्य भू–भागमा ४५ देखि ५५ प्रतिशत कम वर्षा हुनेछ । देशका बाँकी भू–भागहरूमा भने ३५ देखि ४५ प्रतिशत सम्म कम पानी पर्ने विभागले जनाएको छ ।

‘एल निनो’ को प्रभावले गर्मी अधिक बढ्ने

यस वर्ष पानी कम पर्नुका साथै देशभर अधिकतम र न्यूनतम तापक्रम सरदरभन्दा बढी रहने विभागको अनुमान छ । विशेषगरी सुदूरपश्चिम, कर्णाली, लुम्बिनी र गण्डकी प्रदेशमा गर्मी ५५ देखि ६५ प्रतिशतसम्म बढी हुने देखिएको छ । यसको मुख्य कारण प्रशान्त महासागरमा विकसित भइरहेको ‘एल निनो’ र ‘इन्डियन ओसन डिपोल’ लाई मानिएको छ । एल निनोका कारण दक्षिण एसियाली क्षेत्र र नेपालमा मनसुन कमजोर भई तापक्रम बढ्ने गर्दछ।

विभागको पूर्वतयारी

विभागद्वारा आयोजित ‘मनसुन फोरम’ मा महानिर्देशक डा.अर्चना श्रेष्ठले आगामी मनसुनको सम्भावित प्रभावबारे गहन अध्ययन भइरहेको जानकारी दिइन् । उनका अनुसार विश्वव्यापी वायुमण्डलीय प्रणालीहरू जस्तै एल निनो र इन्डियन ओसियन डाइपोलको नेपालको मौसमसँग सिधा सम्बन्ध छ। ‘वैज्ञानिक अनुसन्धानलाई मजबुत बनाएर मौसमी पूर्वानुमानलाई अझ विश्वसनीय बनाउने कार्य भइरहेको छ,’ उनले भनिन् ।

श्रेष्ठले विभागले अब क्षेत्रीय मात्र नभई स्थानीय (सब–रिजनल) तहसम्म पुग्ने गरी पूर्वानुमान प्रणाली विकास गरिरहेको बताइन् । जलवायु परिवर्तनका कारण हिमनदी पग्लिने र हिमताल विस्फोटको जोखिम बढेकाले विभागले ग्लेसियर मोनिटरिङका लागि विशेष बजेट समेत विनियोजन गरेको छ ।

विभागले गत वर्ष २०८२ को मनसुन प्रक्षेपण पनि धेरै हदसम्म मिलेको उल्लेख गर्दै सर्वसाधारण र सरोकारवाला निकायलाई दैनिक तथा साप्ताहिक बुलेटिनहरू हेरेर सतर्क रहन आग्रह गरेको छ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्